Zwróć uwagę – idea kampanii społecznych

Oglądając telewizję, słuchając radia, czy nawet przeglądając strony internetowe,
coraz częściej napotykamy na filmy, zdjęcia, czy apele, nawołujące do zmiany
zachowania lub zwracające uwagę na jakiś problem obywatelski. Poruszające, nierzadko
kontrowersyjne, zawsze jednak skłaniające do myślenia.

Początki kampanii społecznych sięgają 1944 roku, kiedy to w Stanach Zjednoczonych
wymyślony został Smokey Bear – niedźwiadek, który do dziś ostrzega społeczeństwo
amerykańskie przed pożarami lasów. Na wielu plakatach oraz filmikach promocyjnych
niedźwiadek Smokey, ubrany w tradycyjny strój leśnika uświadamia, że 9 na 10 pożarów
spowodowanych jest nieostrożnością niedzielnych turystów. W Polsce tradycja akcji
społecznych jest bardzo bogata. Pierwsze kampanie edukacyjne organizowano już w
Dwudziestoleciu Międzywojennym, a dotyczyły one m.in. podniesienia świadomości
chłopów w kwestiach higieny. W kolejnych latach obszary tematów podejmowanych przez
akcje społeczne stopniowo się poszerzały i w roku 1997 Polska ujrzała jedną z pierwszych
kampanii społecznych, w pełnym rozumieniu tego słowa. Fundacja S.O.S. zorganizowała
akcję pod hasłem ,,Wakacje od codzienności ” fundując najbiedniejszym dzieciom darmowe
kolonie letnie. Informacje o działaniach ukazywały się m.in. w licznych czasopismach
lokalnych, informując mieszkańców wsi i miast o podjętej inicjatywie, wspieranej również
przez Caritas Polska.
Kampanie społeczne, aby być zauważonymi, często korzystać muszą z wyrazistych
środków przekazu, dlatego też coraz częściej określane są mianem kontrowersyjnych. Wielu
z nas z pewnością kojarzy dyskusyjną akcję ,,No Anorexia „, promowaną przez szereg
plakatów autorstwa Oliviero Toscaniego, ukazujących skrajnie wychudzoną, nagą 25-letnią,
byłą modelkę Isabellę Caro, która wciąż zmagała się z zaburzeniami łaknienia. W wielu
środowiskach plakat określany był jako zbyt naturalistyczny i brutalny, jednak zamierzeniem
autorów było złamanie tabu ciążącego nad anoreksją poprzez maksymalnie
charakterystyczny i wyrazisty komunikat.
Z biegiem lat, twórcy filmów reklamowych, powstających na potrzeby kampanii
społecznych, uciekają się do coraz bardziej drastycznych środków wyrazu, zacierających
granicę między uzasadnionym użyciem silnie przemawiających obrazów a przesadnym
epatowaniem okrucieństwem. Ostatnia z nich, irlandzka kampania ,,Growing up „,
zaprezentowała niespełna 40-sekundowy filmik, na którym dokładnie widzimy jak kilkuletni
chłopiec jest brutalnie bity przez rodzica. Twórcy uzasadniają charakter użytych środków
ważnością tematu, jednak wielu specjalistów twierdzi, że tak brutalne obrazy mogą okazać
się traumatyczne dla osób, które w przeszłości doświadczyły przemocy w rodzinie.
Poza jednorazowymi kampaniami, istnieje wiele akcji cyklicznych, systematycznie
przypominających odbiorcom o konieczności podjęcia lub zaprzestania danych działań.
Przykładem mogą być tak rozpoznawalne kampanie jak: ,,Pij mleko, będziesz wielki „, ,,Płytka

wyobraźnia to kalectwo „, czy rozbudowane działania akcji ,,Wielka Kampania Ĺťycia „, której
bardzo rozpoznawalnym symbolem jest znak różowej wstążki. Optymizmem napawa fakt, że
coraz więcej mówi się o zdrowiu w kontekście kwestii społecznej, ponieważ w istocie, bardzo
często w przypadku problemów zdrowotnych pierwszym krokiem na drodze do wyleczenia
jest nauczyć się o nich mówić – mówi Aneta Burdon, organizator akcji ,,Kobiece sprawy –
nasze sprawy „, podejmującej tematykę profilaktyki zakażeń układu moczowego. Zaburzenia
odżywiania, nowotwory, a nawet HIV przynajmniej częściowo wyszły z ukrycia i przestały być
tematami tabu. Chcemy, aby kobiety bez skrępowania mówiły o swoim zdrowiu, także
zdrowiu dróg moczowych, aby jak najwcześniej rozpoznawały u siebie objawy ewentualnego
zakażenia układu moczowego i bez wahania udawały się do specjalisty.
Tym bardziej, że wczesne zdiagnozowanie tego zakażenia pozwala na szybkie i proste
leczenie oraz minimalizuje ryzyko nawrotów szczególnie, że badania nad specyfikami,
pomocnymi w walce z bakterią E. Coli pomogły uzyskać substancje czynne, jak np. Liofilizat
OM – 89, mogący w znacznym stopniu ograniczyć ponowne pojawienie się dolegliwości.
Liofilizat OM – 89, pomaga w zapobieganiu nawracającym zakażeniom dolnego odcinka
układu moczowego wywołanym przez pałeczkę okrężnicy, jednak wciąż zbyt mało kobiet wie
o istnieniu tego typu specyfików.
Bezsprzecznym pozostaje fakt, że głównym celem kampanii społecznych jest
zwrócenie uwagi na dany temat oraz zainicjowanie dyskusji wokół problemu. Jakkolwiek
kontrowersyjne byłyby sposoby ich prezentacji – efekt w postaci realnej pomocy
potrzebującym zawsze pozostaje niezbitym argumentem dla ich organizatorów1.

www.urokobiecesprawy.pl